Buurmeisjes en snoepreisjes FOALS


foals-GB09Soms is schoonheid en inspiratie zo dichtbij, dat je het juist mist. Het overkwam het Britse Foals, dat de hele wereld over reisde om zichzelf als band te ontdekken, maar uiteindelijk in het eigen Londen tot wasdom kwam. Het resultaat van deze muzikale thuiswedstrijd is Holy Fire, het derde album van het vijftal. Muziek.nl Magazine bezocht Foals in de studio en sprak met frontman Yannis Philippakis en gitarist Jimmy Smith.

‘Kijk daar eens.’ Philippakis (26) wijst naar een ingelijste platenhoes inclusief goudkleurig cd-schijfje dat tussen vele andere gelauwerde albums aan de muur hangt. De frontman van Foals heeft het over The Downward Spiral, het meest succesvolle werk van Nine Inch Nails. ‘Dichter bij perfectie kom je niet’,zegt hij met een bewonderende zucht. ‘Die mix van intensiteit en breekbaarheid is waar wij ook al jaren naar streven. Het zegt alles over waarom we hier zijn. Die plaat heeft mij als artiest gemaakt tot wie ik nu ben en het heeft ons nu naar deze studio gebracht om eindelijk het album te kunnen opnemen, dat we al jaren willen maken, maar waar we simpelweg the guts niet voor hadden.’

We zijn in het noordwesten van Londen. Om precies te zijn in de Assault & Battery Studio van producers Mark Ellis, beter bekend als Flood, en Alan Moulder. Muziek.nl Magazine behoort tot the lucky few die het nieuwe album van Foals al mag horen, terwijl de plaat nog moet worden afgemixt. ‘Het leek ons een goed idee om nu al over het album te praten’, zegt gitarist Smith trots. ‘We zijn er helemaal vol van en willen dat enthousiasme graag delen met de buitenwereld. Over een paar maanden is de euforie vast bezonken en praat je weer meer afstandelijk over je eigen werk. Dit leek ons het perfecte moment om de spirit van de band op dit moment in de productie van het album te vangen.’

TOTALE CHAOS
Foals ziet in 2005 het levenslicht. Vijf studenten die elkaar in de rijke muziekscene van Oxford ontmoeten en het een grappig idee vinden om met elkaar de wereld te veroveren. In het begin vooral een allegaartje van samengeraapte muzikanten, maar met Philippakis – toen al – als duidelijk leider, langzaam groeiend naar een sterk collectief. ‘We deden eigenlijk maar wat’, herinnert de zanger met Griekse en Zuid-Afrikaanse roots zich nog goed. ‘Ik heb bewust de boel een kant op geduwd, anders zaten we nu nog te experimenteren met tientallen stijlen. De bewust gekozen indierock-stijl heeft ons ook een tijd beklemd, maar onervaren bands hebben nu eenmaal een regime nodig. Anders wordt het totale chaos en ben je binnen een jaar uit elkaar.’

Dat de visie van Philippakis niet verkeerd is, blijkt al snel. De band bouwt in het clubcircuit gestaag aan een trouwe fanbase en wordt dan ook al snel benaderd door Dave Sitek van TV On The Radio. Hij wil het debuut van de Britten graag produceren en vliegt de band zelfs over naar New York om de plaat daar op te nemen. Smith: ‘Dat was natuurlijk best gek. Een beginnende Engelse band die naar Amerika gaat om een plaat te maken. Toch hebben we nooit getwijfeld. We zagen het vooral als een snoepreis en waren enorm vereerd dat iemand als Sitek het in ons zag zitten.’

Eenmaal terug in hun vaderland, besluit de band om debuut Antidotes op eigen bodem te laten mixen. Een kolossale vergissing, waar Philippakis nog vaak aan terugdenkt. ‘Het klonk echt voor geen meter en dat terwijl het album echt goed in elkaar zat. We waren gewoon onervaren en eigenwijs. Daarom heb ik ook geen spijt van beslissingen uit het verleden. Het hoort bij het leerproces van artiest worden. Het heeft ons uiteindelijk hier gebracht en daar ben ik heel blij om.’ Smith: ’Door de jaren is onze wereld letterlijk groter geworden. We kennen nu veel meer mensen en hebben alle continenten gezien. Het heeft ons blikveld verruimd en ons nog meer doen beseffen wat we nu echt willen. In de tijd van Antidotes hadden we soms echt no clue.’

INSPIRATIE VAN BUITENAF
Ondanks de geleerde les van Antidotes, trekt Foals voor opvolger Total Life Forever weer naar het buitenland. Ditmaal wordt het album opgenomen in het Zweedse Gotenburg. Het cruciale tweede album wordt met gejuich ontvangen en het levert Foals zelfs een Mercury Prize-nominatie op. Philippakis: ‘De plaat is voor het grootste gedeelte on the road ontstaan en dat kun je horen. Het voelde als een passend vervolg op Antidotes. Je kon volgens mij echt horen dat we als band gegroeid waren.’ Smith: ‘In die tijd was livespelen echt ons ding. We genoten van elke show en probeerden zoveel mogelijk op het podium te staan.’

In die periode wordt toen al de basis gelegd voor Inhaler, de eerste single van Holy Fire. Philippakis: ‘We hadden de riff van dat nummer al een tijdje liggen, maar durfden er niet zoveel mee te doen. Soms gooiden we het er tijdens een jamsessie in, maar het zweefde eigenlijk maar wat rond in mijn hoofd. Pas toen we in Londen kwamen, dacht ik: ‘Fuck it. We doen het gewoon’. Smith: ‘In dat proces zijn Flood en Moulder heel belangrijk geweest. Zij hebben deuren geopend, die wij zelf jarenlang angstvallig gesloten hielden. Dat voelde voor ons allemaal beklemmend. Onze creatieve fantasie was flink afgeremd na Total Life Forever, die vooral aan andermans verwachting voldeed. We hadden echt inspiratie nodig van buitenaf.’

HEILIG VUUR
Dat het vijftal die inspiratie uiteindelijk in Londen vindt, had met name Philippakis nooit verwacht. ‘We waren door het vele reizen even vergeten hoe cool Londen eigenlijk is. Alsof je jaren opzoek bent naar je droomvrouw en dat ze uiteindelijk je buurmeisje blijkt te zijn, die je daarvoor nooit echt goed had bekeken. Maar de voornaamste reden voor onze keuze, was de samenwerking met Flood en Moulder. Als je ziet dat ze met grootheden als Nick Cave, PJ Harvey, Billy Corgan en Trent Reznor hebben gewerkt, weet je dat ze met ego’s kunnen omgaan. Want ego’s zijn we hoor. Wij zijn minder bescheiden dan het lijkt als het om onze eigen aangemeten muzikale kwaliteiten gaat.’

Voordat Foals met de beide producers aan de slag gaat, worden eerst duidelijke afspraken gemaakt.    Philippakis: ‘We hadden maar een regel: geen dwarsfluit. Voor de rest was alles mogelijk. Maar zonder gekheid: We wilden zien hoe ver we durfden te gaan. Het is een cliché, maar we moesten echt uit onze comfort zone om dit album te maken.’ Smith: ‘We hebben alleen een openingsnummer en een closer uitgekozen en verder er niet teveel over nagedacht. Het hoefde van ons ook geen samenhangend album te zijn. Voorheen waren we erg territoriaal als het om onze muziek ging, maar dat hebben we met Flood en Moulder losgelaten.’ Philippakis: ‘De enige richtlijn was: het moet awesome klinken.’

Met de zompige en scherpe opener Inhaler zet de Britse band de toon van Holy Fire. De Britten klinken gedreven en vol vuur. Als een stel jonge honden, die nog aan de vooravond staan van een internationale carrière. ‘Die puurheid is waar we op mikten. Ook zo’n albumtitel moet je ook niet teveel nadenken’, zegt Philippakis. ‘Als je de hele plaat zou strippen, blijft er voor ons maar een ding over: en dat is heilig vuur. Het zegt ook veel over onze band. De passie waarmee we aan dit album hebben gewerkt en waarmee we al jaren over de wereld toeren, tekent de ambitie van Foals. Het was mede daardoor ook niet altijd een gemakkelijke periode. Of we vrienden zijn? Nee, want daarvoor zien we elkaar te vaak. We zijn eerder broers, die niet voor elkaar gekozen hebben, maar wel tot elkaar veroordeeld zijn en uiteindelijk stieken van elkaar houden als het erop aan komt.’

Met Holy Fire in de schappen, gaat Foals dit festivalseizoen weer flink toeren. Of de opvolger van Holy Fire de band weer een andere richting op zal duwen, durft Philippakis niet te voorspellen. ‘Ik ben echt heel benieuwd hoe de reacties op dit album zullen zijn. Ik hoop vooral dat we in beweging blijven. Alles wat te groot wordt, kakt in en gaat uiteindelijk naar de kloten. Ik zie te veel artiesten tegenwoordig voor subtiliteit kiezen. Uit de wind blijven en doorkabbelen op de ingezette koers. Dat is niets voor ons. Ik heb maar een wens: stijlvol ouder worden, zonder enorme wallen, en altijd nieuwsgierig blijven. Op het moment dat Foals risicoloze voorspelbare crap gaat maken, trek ik onmiddellijk de stekker eruit. Dat soort bandjes zijn er namelijk al genoeg.’

John den Braber

Comments are closed.