Toen de PVV kwam met het meldpunt voor Oost-Europeanen, begon de Pools-Nederlandse rapper Mr.Polska zijn eigen meldpunt. De winnaar van twee State Awards wil hét voorbeeld zijn voor de Polen. Maar dat lukt niet altijd. ‘Het is stom dat ik soms zo lam ben bij optredens.’

Er hangt een lichte spanning in de studentikoze huiskamer van producer Boaz van de Beatz in het centrum van Gorinchem. Lege flessen alcohol op de tafels en rondslingerende gamecontrollers verraden dat de uitvalbasis van de Nouveau Riche rappers doorgaans een gezellige zoete inval is, maar nu kun je er een speld horen vallen. Mr. Polska heeft bij zijn optreden in de Rotterdamse club Hollywood een wodkaatje te veel gedronken en daar is Boaz flink pissig over. ‘Echt man, het was zwaar off beat en scheef gisteren’, zegt de jonge beatmaker streng. ‘Je moet echt honger tonen. Dit sloeg gewoon nergens op.’ De kleine rapper hoort de tirade met een gebogen hoofd aan en zwijgt. ‘Weet je; ik vind dat je niet meer moet drinken voor optredens. Na de show gedroeg je jezelf ook als een hoer.’ ‘Was je echt zo lam?’, vraagt Leo, eveneens lid van het hiphopcollectief en vaste kompaan van Mr. Polska op het podium. ‘Ja, man’, klinkt het berouwvol.

Pool van het jaar
Mr. Polska is een guitig ventje. Een soort freefighter in zakformaat. Twee turven hoog, maar met een potig lijf vol brute tattoos en een paar prachtige, ontwapenende blauwe kijkers. Een jongen waar je lastig boos op kunt worden, laat staan blijven. Zo blijkt ook vandaag. Al snel wordt er weer flink gelachen in de thuisstudio van Nouveau Riche, het label dat Boaz vier jaar geleden met een aantal schoolvrienden begon. Mr. Polska, die in december werd uitgeroepen tot Pool van het jaar, is de succesvolste van het stel. Want hoewel zijn debuutplaat Waardevolle Gezelligheid volgende maand pas verschijnt, won hij tijdens de jongste State Awards al twee prijzen en scoorde hij met Vinger Op De Klitter en Gustav flinke hits. De geboren Pool is een slimme jongen, die weet hoe hij zijn fans moet bereiken. Zo wist hij onlangs de nieuwe single Allermooiste Feestje trending te maken op twitter en lukte het hem vorig jaar zelfs om via zijn volgers een plekje tijdens op TMF-awards te ritselen. ‘Puur op de bluf had ik op twitter gezegd dat ik ook in de show thuishoorde. TMF vond dat ik dat maar moest bewijzen en mijn fans moest laten spreken. Binnen een half uurtje had ik duizend retweets en stond ik in de show.’

Een grote bek en doorzettingsvermogen zijn kenmerkend voor Dominik Włodzimierz Groot, de echte naam van de 22-jarige rapper. Op zijn derde verhuist hij met zijn moeder naar Nederland en als tiener raakt hij bezeten van muziek. Hij blijkt een talentvol rapper. ‘Als je niet zo groot bent, word je snel over het hoofd gezien. Ik had daardoor een enorme geldingsdrang. Hiphop was dé manier om mezelf te onderscheiden. Mijn moeder was in het begin niet zo enthousiast. Ze vroeg vaak: ‘Wat moet je toch met die muziek? Ga toch een echte baan zoeken, dan heb je tenminste zekerheid.’ Ondanks dat ik haar mening respecteer, heb ik toch mijn eigen gevoel gevolgd. Geen back-upplan en gewoon alles opzij zetten voor mijn droom. Nooit uiteten of stappen, maar keihard werken en sparen. Laatst vertelde ze dat ik haar trots heb gemaakt. Dat deed me echt wat.’

Hard huilen
Vandaag heeft Mr. Polska een nieuwe kans om ‘honger te tonen’. Sterker nog: er staan zelfs twee shows op de agenda. Het drietal, aangevuld met Digitzz, een kettingrokende mc met Amerikaanse roots, vertrekt rond vijf uur richting Hengelo. Na middernacht volgt nog een optreden in Balkbrug. Normaliter rijdt de vader van Mr. Polska, van beroep limousinechauffeur, hen naar de optredens, maar vandaag kruipt tourmanager Noureddine achter het stuur. ‘Mijn pa had een klus met acht lekker wijven’, zegt Mr. Polska lachend. ‘Logisch dat hij niet met ons meegaat. Zou ik ook niet gedaan hebben.’ In de auto vertelt hij over de speciale band die de leden van het hiphoplabel Nouveau Riche hebben. ‘Eigenlijk is het gewoon een vriendengroep. We kennen elkaar van de Herman Brood Academie en zijn sindsdien samen blijven werken. We zijn een hecht team en we hebben veel voor elkaar over. Vorig jaar heb ik nog een iPod met tracks van Boaz naar Diplo gestuurd en hem Poolse hoeren en een middagje vissen beloofd als hij weer naar Nederland kwam. Je moet toch wat doen om op te vallen? Hij reageerde en we hebben hem zelfs bij een show ontmoet. Uiteindelijk zonder hoeren, maar wel een vet verhaal toch?’

Het binnenrijden van Hengelo zorgt bij Mr. Polska voor een flashback. ‘Wacht even, deze plek ken ik. Als we vroeger op familiebezoek in Polen gingen, maakte de touringcar hier de eerste tussenstop.’ Als hij na de soundcheck buiten een sigaret rookt, vertelt hij over die ene bustrip naar het Oostblok die zijn leven totaal op zijn kop zette. ‘Ik was zestien en we waren in Polen om oudejaarsavond te vieren. Een dronken neef zei tegen mij dat ik mijn vader in werkelijkheid helemaal niet kende. Ik begreep niet wat hij bedoelde en haalde de dag nadien verhaal bij mijn moeder. Ze moest heel hard huilen en vertelde dat mijn biologische Poolse vader haar net na mijn geboorte had verlaten voor een andere vrouw. Ik stond aan de grond vastgenageld. Eenmaal terug in Nederland heeft mijn moeder nog contact met hem gezocht en gevraagd of hij op haar kosten naar Nederland wilde komen om mij te ontmoeten. Daar had hij geen zin in. Ik ben er dan ook klaar mee. Ik ben en blijf Dominik Groot, een achternaam die ik met trots draag. Mijn stiefvader heeft zo veel voor mij gedaan en hij is zo blij voor me. Meer liefde heb ik niet nodig.’

Pot augurken
Mr. Polska treedt al vroeg in de avond op, want na hem staan de Amerikaanse hiphophipsters van Das Racist op de planken van poppodium Metropool. De zaal is slechtgevuld, waardoor de energieke show van Mr. Polska, Leo, Digitzz en Boaz een beetje in het water valt. Het mag de pret echter niet drukken, want in de kleedkamer gaat de wodkafles van hand naar hand. Mr. Polska slaat over en doet zich tegoed aan de pot augurken die bovenop de ijskast staat. ‘Ik laat altijd een pot klaarzetten, omdat het zo’n cliché is dat Polen veel augurken vreten. Daarnaast is het grappig om te kijken of het wensenlijstje überhaupt bekeken wordt.’ Vlak voordat er afscheid wordt genomen van de Amerikaanse kleedkamergenoten, deelt tourmanager Noureddine lelijke Mr. Polska T-shirts met het hoofd van de rapper op een berenlijf uit aan de mannen van Das Racist. Een van hen kijkt ernaar als een Feyenoord-supporter die een Ajax-shirt cadeau krijgt. Leo kan er wel om lachen. ‘Die vinden ze volgens mij wel hard ouwe.’

Overal waar Mr. Polska optreedt wordt hij na afloop opgewacht door landgenoten. Sommigen willen weten of hij wel een echte Pool is en de moedertaal spreekt, maar de meesten zijn hoogblonde dames, die een handtekening op een lichaamsdeel willen of lachend met de rapper op de foto gaan. Zo ook de 18-jarige Frederique Gaborsky uit Enschede. Ze bezoekt zoveel mogelijk shows en wordt door haar vriendinnen zelfs Miss Polska genoemd. ‘Ik ben echt trots op hem’, zegt ze met zwaar Twents-accent. ‘Dominik is zichzelf én succesvol en daarmee een voorbeeld voor veel andere Polen. Wij komen meestal in het nieuws als het over ellende als alcoholmisbruik gaat. Met zijn succes laat hij zien dat je hier als Pool echt wel kunt slagen.’ Mr. Polska: ‘Sommige mensen denken dat ik een soort imago in stand probeer te houden. Als een soort personage. Onzin natuurlijk. Ik wil graag een voorbeeld zijn. Daarom is het ook zo stom dat ik soms zo lam ben bij optredens en me stereotype gedraag. Ik bewijs juist dat Polen meer kunnen dan zuipen en klussen.’

Grote bruine beer
In Balkbrug is het wel volle bak. Dat het trio daarbij moet optreden op veel te smal podium is geen bezwaar. ‘We zijn wel gekkere dingen gewend’, zegt speedrapper Leo lachend. Het puberpubliek in Takens gaat helemaal los en vooral het sombere Gustav, dat over een verschrikkelijke oom van Mr. Polska gaat, wordt massaal meegezongen. Als tijdens het nummer Het Datekanon de drie rappers hun broek laten zakken en in hun boxershort op en neer springen, gaat het dak eraf. Na een half uur verlaat het viertal dampend van het zweet de grote zaal van het uitgaanscentrum. Volgens Mr. Polska een teken dat de show een succes was. Backstage gooit hij voldaan zijn eerste drankje naar binnen. ‘Ik ben gelukkig man. Ik heb een geweldig leven en er komen alleen nog maar meer spannende dingen aan. Waarschijnlijk ga ik in een film acteren en er zijn ook plannen voor tv-werk. Of ik het niet al druk zat heb? Voor mij is het nooit genoeg. Ik ben een echte jager.’

Mr. Polska stroopt zijn mouw omhoog en toont een tattoo van een grote bruine beer met zijn gezicht. Inderdaad: dezelfde afbeelding als op het fan T-shirt. ‘Beren zijn prachtbeesten. Eigenzinnig, slim en brutaal. Echte jagers, die maandenlang op een prooi kunnen loeren. Zo zie ik mezelf ook. Geduld en lef hebben me ver gebracht.’ Mr. Polska voelt zich een echte Nederlander. Toch gaat hij ooit terug naar zijn roots. ‘Het klinkt tegenstrijdig, maar ondanks dat ik enorm van jagen houd, ben ik ook een echt natuurmens. In Polen heb je prachtige bossen, waar je uren doorheen kunt struinen. Als ik genoeg geld heb verdiend, koop ik een stuk land bij een meertje. Ik weet al precies waar. Daar bouw ik dan voor mijn moeder een huis. Ik denk wel dat ze dat leuk zou vinden. Zelf ga ik ook ooit terug naar Polen, maar voorlopig nog niet. Ik heb nog zo veel te doen. Waarschijnlijk pas als ik een ouwe lul ben. Hele dagen aan de bar zitten, wodka drinken en sterke verhalen ophangen over mijn tijd als stoere rapper in Nederland. Mooi toch?’

John den Braber
Beeld: Annie Hoogendoorn